نمىباشند . و بهترين آبى كه به مكه آورده مىشود ، از عرفات است كه در فاصلهء 7 ساعتى شهر قرار دارد ، ليكن حكومت مكه در رسيدگى به آن قنات كه همهء آن از سنگ ساخته شده است اهمال ورزيده و هم اكنون تقريباً 50 سال است كه از آخرين لايروبى و ترميم آن مىگذرد . و همين آب را مىتوان در دو جاى مكه نيز بدست آورد ليكن همواره غلامان شريف مكه بر سر آنها ايستاده و از مردم مطالبهء دستمزد مىكنند . كانال زبيده بورخارت دربارهء اين آبراه مىگويد : مورّخان عرب دربارهء اين كانال بسيار سخن گفته‌اند و خلاصهء گفتار آنان اين است كه زبيده همسر هارون‌الرشيد ، خليفهء عباسى ، دستور داد كه آب را توسط آبراهى از چشمهء « عين‌النعمان » كه در كوهستان كرا قرار دارد ، به سوى مكه روانه كنند ، و سپس براى افزايش آب اين كانال دستور داد آبهاى چشمهء عرف - كه در بالاى كوهستان كرا واقع بود و دشت حنين را سيراب مىكرد - را نيز به آب « عين‌النعمان » اتصال دهند و در نهايت آبهاى چهار چشمهء ديگر به نامهاى : البرود ، الزعفران ، ميمون و عين مشاش را نيز به آن آبراه اوليه متصل نمود . ليكن اين كانال بعدها مورد بىتوجهى قرار گرفته و بتدريج بسته شد ، ولى بعدها در سال 643 ه . مجدداً به دستور سلطان محمد خدابنده ترميم گرديد ، و سپس براى بار سوم توسط شريف مكه بنام حسن بن عجلان در سال 811 ه . مرمت گرديد ، و پس از او نيز سلطان مصر قايتباى اموال فراوانى را در سال 879 ه . صرف ترميم و پاكسازى آن كرد و بعد از او نيز سلطان قانصوه غورى - آخرين پادشاه مصراز سلسلهء چركسها - در سال 916 ه . به اصلاح آن پرداخت . در سال 931 ه . نيز سلطان سليمان قانونى